قوز قرنیه

قوز قرنیه (کراتوکونوس)
به افزایش پیشرونده انحنای قرنیه که منجر به مخروطی شکل شدن آن می شود کراتوکونوس گفته می شود. در واقع کراتوکونوس همراهی نازکی قرنیه ( کم شدن ضخامت قرنیه) به همراه افزایش انحنای قرنیه است که منجر به ایجاد نوعی آستگیمایستیک میگردد که از مهمترین خصوصیاتش این است که با پیشرفت بیماری معمولا مهمترین شکایت بیمار این است که با بهترین عینکی که در معاینات مکرر دریافت کرده است و مرتب هم در حال تغییر می باشد دید بیمار به دید کامل کامل نمی رسد.
معمولا علائم این بیماری در دوران نوجوانی و بلوغ ظاهر شده و ممکن است تا سنین 25 تا30 سالگی پیشرفت کند.
بیماری کراتوکونوس معمولا با حساسیت های طولانی مدت که منجر به خارش و مالش چشم میگردد همراه است و خارش و مالش چشم می تواند از عوامل محیطی محسوب گردد که می تواند بیماری پیشرفت دهد. پس بنابراین افراد با زمینه ژنتیکی قوز قرنیه یا افراد با قوزقرنیه خفیف که در مراحل اولیه بیماری هستند بهتر است به هیچ وجه چشم خود را خارش یا مالش ندهند. ( توجه کنید صرف زدن یا نزدن عینک در پیشرفت بیماری قوزقرنیه دخالتی ندارد تنها در مراحل اولیه و خفیف بیماری زدن عینک می تواند کمکی به بینایی بهتر نماید ونه به صورت کامل.)
علل کراتوکونوس :
عملکرد غیرطبیعی آنزیم های نگهدارنده قرنیه ( لینزوزیم ومهارکننده های پروتئولیتیک) همراه با اختلال در ساختار فیبرهای کلاژن ممکن است در ایجاد این بیماری نقش داشته باشند.
آیا کراتوکونوس ارثی است؟
بیشتر موارد کراتوکونوس موردی تشخیص داده میشود ولی به صورت ارثی هم منتقل می شود.
علائم و نشانه های کراتوکونوس :
معمولا بیماران کراتوکونوس در بچگی علامتی ندارند وعلائم بیماری در سنین بلوغ ظاهر شده و ایجاد تاری می کندکه ممکن است با عینک قابل اصلاح نباشد. مشکلات ایجاد شده برای بیمار هم حساسیت به نور احساس اعوجاج دید وتاری دید می باشد. بیماران مبتلا به کراتوکونوس اغلب در هر بار معاینه چشم پزشکی نیاز به تغییر شماره عینک خود دارند.
روشهای پیشگیری از پیشرفت بیماری :
:CCL
درمراحل اولیه بیماری در صورتی که بیمار به موقع مراجعه کرده وزود هنگام تشخیص کراتوکونوس برای بیمار قطعی شد در مواردی لازم است که برای جلوگیری از پیشرفت میزان شدت قوزقرنیه از تکنیکی به نام CCL استفاده میشود. این تکنیک در بیماران جوانی که بیماری آن ها به تازگی تشخیص داده شده هنور دید نسبتا خوبی با عینک یا لنز سخت دارند و با بیمارانی که شخصا ثابت شود که در مرحله پیشرفت قوزقرنیه هستند بسیار ارزشمند است. توجه داشته باشید که این روش برای صفر کردن شماره چشم بیمار یا بی نیاز کردن شخص به عینک نیست روشی است که برای بیمار انجام می شود تا شدت بیماری قوزقرنیه پیشرفت نکند چون در صورت پیشرفت grade و شدت قوزقرنیه دید بیمار افت کرده و ممکن است جراحی های سنگین تری مثل پیوند قرنیه برای بیمار مورد نیاز شود. توجه کنید حتی بعد از CCL هم بهتر است از خارش و مالش چشم جلوگیری کنند.
روش CCL به وسیله دستگاه uv-x انجام می شود. این عمل یک عمل سرپایی عارضه بوده وحدود یک ساعت طول میکشد.
روش های درمان بیماری قوزقرنیه :
به یاد داشته باشید که امروزه با توجه به روشهای خیلی پیشرفته عکسبرداری از قرنیه چشم کاملا می توان شدت بیماری قوزقرنیه را تشخیص داد.چون شدت بیماری قوزقرنیه در هر شخصی با شخص دیگر متفاوت می باشد به یادداشته باشید که درمانی که برای یک فرد با یک شماره چشم مناسب است ممکن است برای فرد دیگری با همان شماره چشم مناسب نباشد چون میزان شدت قوزقرنیه که براساس میزان نازکی قرنیه و میزان افزایش انحنای قرنیه تقسیم بندی می شود حتی در چشم چپ و راست یک بیمار هم متفاوت است.
پس درمان در هر شخص براساس سن بیمار و شدت قوزقرنیه و مرحله به مرحله صورت می گیرد.
گفتیم مهمترین خصوصیات بیماران قوزقرنیه این است که ممکن است بیمار با بهترین عینکی که برای او تحویز می شود دید کامل 10/10 را نداشته باشد پس هدف درمان در یک بیمار قوزقرنیه این است که روشی برای او انتخاب شود که ککمک کند تا بیمار دید نزدیک تر به دید کامل را پیدا کند. ( پس هدف درمان در یک بیماری که قوزقرنیه دارد بی عینک کردن بیمار نیست).
روشهای درمانی بیماران قوزقرنیه به دو بخش درمانهای
1- غیرجراحی
2- جراحی
تقسیم بندی می شوند. که انتخاب بین این دو حالت براساس شدت قوزقرنیه و دید بیمار دارد.
در مراحل اولیه وخفیف بیماری قوزقرنیه از روشهای غیرجراحی استفاده می شود که درمراحل اول بررسی می شود که :
1- با بهترین عینکی که به بیمار داده می شود بیمار دید چنددهم را بدست می آورد آیا این اصلاح دید قابل قبول است یا نه در صورتی که دید بیمار با عینک قابل قبول باشد در صورتیکه سن بیمار کم باشد حتما ccl برای بیمار انجام میشود ودر صورتی که سن بیمار از سن پیشرفت بیماری گذشته باشدبیمار را تحت نظر قرار میدهند با معاینات 6ماهه برای بررسی احتمال پیشرفت بیماری که در صورت مشاهده پیشرفت بیماری ممکن است لازم شود ( در صورتیکه تشخیص پیشرفت قوزقرنیه در معاینات مکررداده شود). در صورت عدم پیشرفت در معاینات مکرر بهتر است بیمار ازهمان عینک خود استفاده کند.
2- در مرحله ای که بیمار دیدی قابل قبولی ندارد مرحله بعدی امتحان کردن لنز سخت برای بیمار می باشد.معمولا بیماران کراتوکونوسی به علت آستیگمایتسم بالایی که دارند دید خوبی با لنز نرم ندارند لنز سخت از لحاظ جنس وازلحاظ خصوصیاتش با لنز نرم متفاوت است.
این لنزهای تماسی سخت نفوذپذیر به گازبه دلیل قدرت واستحکام بیشتر از لنزهای تماسی نرم برروی قرنیه نامنظم قرارگرفته وبینایی را بهتر اصلاح می کنند.قرارگیری مناسب لنزهای تماسی سخت برروی قرنیه دربیماران کراتوکونوس از اهیمت ویژه ای برخوردر است و بصورت طبیعی لنزهای سخت روی سطح قرنیه حرکت دارند واین حرکت میتواند کمک کند تا خطر عفونت که در لنزهای نرم دیده می شوددر لنزهای سخت دیده نشود واین لنزهای سخت لنزهایی هستند که بیمار در صورتیکه بتواند به آن عادت کند و آن را تحمل کند میتواند به اصلاح دید بیمار کمک کند.
در صورتیکه شدت بیماری قوز قرنیه زیاد باشد وبیمار با عینک یا لنز سخت دید قابل قبولی نداشته باشد ویا متحمل لنز سخت برای بیمار بسیار مشکل باشد روشهای جراحی برای بیمار در نظر گرفته میشود.
انواع روشهای جراحی بیماران قوزقرنیه :
کاشت حلقه های قرنیه Ring:
حلقه های استرومایی قرنیه نیز یکی از روشهای درمانی می باشد که بخصوص در بیمارانی که دارای بیماری پیشرونده دارند توصیه می شود. قرار دادن حلقه استرومای میانی قرنیه باعث مسطح شدن بخش مرکزی قرنیه می شود و باعث کاهش میزان آستیگماستیم بیمار می گردد. مطالعات اخیرنشان داده است که کارگذاشتن حلقه قرنیه یک روش درمانی مطمئن وموثر برای درمان کراتوکونوس می باشد که باعث بهبود قابل توجه و تداوم بینایی می شود.
توجه کنید که حلقه ها انواع گوناگونی دارند که انتخاب نوع آنها را پزشک شما برعهده دارد.
پیوند قرنیه :
برخی افراد مبتلا به قوز قرنیه نمی توانند لنز سخت را تحمل کنند یا بیماری آنها به مرحله ای رسیده است که استفاده از لنز تماسی یا سایر روشهای درمانی ذکرشده به صورت طولانی مدت بینایی آنها را بهبود نمی بخشد. در این موارد پیوند قرنیه توصیه می شود. در حال حاضر 2 تکنیک برای انجام پیوند قرنیه وجود دارد.
1-PK :
به صورت تمام ضخامت پیوند می شود یعنی کل لایه قرنیه ( همه 5 لایه) با قرنیه شخص دهنده تعویض می شود. در این روش در طولانی مدت بیمار باید تحت نظر بوده ومراقب بوجودآمدن علائم پس زدگی پیوند باشد تا  به محض به وجود آمدن علائم پس زدگی پیوند داروهای لازم برای بیمار تجویز شود از پس زدگی پیوند جلوگیری شود.
2- DALK:
روش پیوند لایه ای قرنیه که در این روش بیش از 95% ضخامت قرنیه در قسمت جلو برداشته شده و قسمتی از لایه های عمقی قرنیه خود شخص برای خود شخص باقی می ماند سپس قرنیه سالمی که فقط داخلی ترین لایه آن برداشته شده است جایگزین قرنیه بیمار می گردد. این روش پیوند عمیق لایه ای قرنیه نام دارد در این پیوند لایه ای احتمال پس زدن اندوتلیوم قرنیه وجود ندارد.
این روش به دو روش:
- روش اول manual است که با استفاده از چاقوهای مخصوص برش صورت می گیرد که برای اولین بار در سال 1381 آقای دکتر رامین صلوتی این روش را با موفقیت کامل انجام دادند و بیشترین میزان پیوند dalk به روش melles را در کل ایران انجام داده اند.
- روش بعدی برشهای لیزری برای انجام پیوند است که بسیار دقیق با استفاده femtosecond پیوند لایه ای لیزری انجام می گیرد که هم اکنون پیوندهای لایه ای با روش لیزری توسط آقای دکتر صلوتی با نتایج بسیار خوب انجام می گیرد.
انجام چه جراحی هایی در کراتوکونوس ممنوع می باشد؟
انجام لیزیک و PRK در بیماران مبتلا به کراتوکونوس ممنوع می باشد.