اصلاح عیوب انکساری

عیوب انکساری
برای اینکه چشم شما قادر به دیدن واضح اشیاء باشد امواج نورانی باید پس از انکسار توسط محیط های شفاف قرنیه و عدسی روی پرده حساس به نور شبکه که در قسمت خلقی چشم قرار دارد متمرکز شوند در نهایت تصویر توسط عصب بینایی به مغز ارسال می شود. عیوب انکساری زمانی رخ می دهد که چشم شما امواج نورانی را به طور مناسب و دقیق متمرکز نکند. بنابراین تصویری که دید می شود تار خواهد بود. اگرچه عیوب انکساری جزئی از اختلالات چشمی می باشند ولی هیچ گاه به عنوان بیماری در نظر گرفته نمی شوند.
انواع عیوب انکساری:
نزدیک بینی (میوپی) :
در این اختلال به دلیل طولانی تر بودن قطرقدامی خلفی کره چشم و یا افزایش انحنای قرنیه تصویر اشیاء جلوی پرده شبکیه تشکیل می شود وشما در مشاهده اشیاء دور دچار مشکل می شوید. در واقع شخص برای دیدن اشیاء دور نیاز به عینک یا لنز نرم دارد. این اختلال که اغلب ارثی است از سنین 8 تا12 سالگی شروع شده و تاسنین 21- 20 سالگی احتمال تغییر وافزایش شماره وجود دارد.
دور بینی ( هیپروپی) :
در این اختلال که ناشی از کوتاه بودن قطر قدامی خلقی کره چشم یا کاهش انحنای قرینه ی می باشد تصویر اشیاء در پشت پرده شبکیه تشکیل می شود. در این حالت شما در ابتدا در دیدن اشیاء نزدیک و سپس اشیاء دور دچار مشکل می گردید. این اختلال مانند نزدیک بینی اغلب ارثی می باشد با افزایش سن و کاهش قدرت تمرکز بینایی تشدید می شود.
پیرچشمی :
در سنین جوانی عدسی چشم شما صاف و انعطاف پذیر بوده وقطر آن جهت دیدن اشیای دور و نزدیک به راحتی تغییر می کند. بعد از سن 40 سالگی عدسی سفت تر می شود و شما به راحتی قادر به مطالعه کردن وانجام کارها در فاصله نزدیک نیستید. این حالت پیرچشمی نامیده می شود که در غیاب سایر بیماریها یک حالت طبیعی تلقی می شود. ولی ممکن است همراه سایر اختلالات از قبیل نزدیک بینی دور بینی و یا آستیگماتیسم باشد.
آستیگماتیسم :
در این حالت چشم تصویری با نقاط یا خطوط کانونی متعدد ایجاد می کند. قرنیه مانند یک پنجره شفاف در جلوی چشم می باشد. قرنیه طبیعی در هر فردی دارای ضخامت و انحنای قرنیه خاص خود شخص می باشد. به طوریکه افرادی با شماره ی چشمی یکسان ضخامت قرنیه متفاوت و انحنای قرنیه متفاوت دارند.اگر شما مبتلا به آستیگماستیم باشید میزان انحنای قرنیه در یک جهت بیشتر از سایر جهات می شود.
استیگماتیسم به دو گروه تقسیم می شود:
الف_آستیگماتیسم منظم: دارای 2 نصف النهار اصلی است که قدرت و جهت آنها در طول دهانه مردمک regular ثابت است. این امر منجر به پیدایش در خط کانونی می شود.این نوع آستیگماتسم خود به دو گروه آستیگماتیسم با قاعده و بی قاعده تقسیم میشود.
ب- آستیگماتیسم نامنظم: در این حالت قدرت یا جهت نصف النهارهای اصلی در طول دهانه مردمک تغییر می کندعلت معمول آستیگماتیسم وجود ناهنجاری در شکل قرنیه است عدس نیز ممکن است دخیل باشد.
آستیگماتیسم ناشی از عدسی را استیگماتیسم باقیمانده می نامند زیرا برخلاف استیگماتیسم قرنیه ای توسط لنز تماسی سخت اصلاح نمی شود.
توجه داشته باشید افراد با شماره چشمی یکسان دارای نقشه های قرنیه متفاوتی می باشند یعنی اینکه ممکن است دو یا چند نفر شماره های چشمی یکسانی داشته باشند ولی کاملا نوع استیگماتیسم و نوع نقشه قرنیه شان از لحاظ ضخامت قرنیه و انحنای قرنیه و نوع محور استیگماتیسم با یکدیگر متفاوت باشند.پس لازم به ذکر است که افراد با شماره چشمی یکسان هم ممکن است روش مناسب برای برطرف کردن عیوب انکساریشان با یکدیگر کاملا با هم متفاوت باشد. پس یک فرد نباید خود را با فرد و دیگری با شماره چشمی یکسان خود مقایسه نماید. برای مثال آستیگماتیسم منظم با ضخامت و اغنای قرنیه مناسب ممکن است به روشهای لیزری خیلی خوب جواب دهند ولی آستیگماتیسم های نامنظم کاندیداهای مناسبی برای لیزر قرنیه نیستند و تنها از طریق شماره آستیگماتیسم نیست که منظم یا نامنظم بودن آن تشخیص داده میشود.
روشهای اصلاح عیوب انکساری:
عینک :
آسانترین روش اصلاح عیوب انکساری است. تعویض نمره عدسی آن به راحتی انجام می گیرد.
لنزهای تماسی :
در حال حاضر لنزهای تماسی متعددی در دسترس می باشند. انتخاب نوع مناسب از این لنزها بستگی به نوع عیوب انکساری و روش زندگی مشخص دارد.
الف- لنزهای تماسی نرم: این نوع لنزها نسبت به نوع سخت استفاده بیشتری دارند ولی همراه با عوارض زیادتری باشند. معمولا لنزهای تماسی نرم برای استفاده های گهگاهی توصیه شده اند.
ب- لنزهای سخت: معمولا در موارد آستیگماتیسم های بالاتر و در موارد بسیاری قوز قرنیه تجویز می شود. معمولا این نوع لنزها روی سطح قرنیه بصورت طبیعی حرکت داشته وبه صورت کامل روی سطح قرنیه نمی چسبد. لنزهای تماسی سخت با تبدیل سطح قدامی چشم به یک شکل کروی حقیقی برآستیگماتیسم قرنیه ای غلبه می کند. این لنزها به خاطر تفاوت جنس شان وکارایی که دارند با لنز نرم متفاوت بوده در مراحل اولیه تحملشان نسبت به لنز نرم سخت تر بوده ولی در عوض میزان عفونت در آنها بسیار کمتر می باشد.
ارائه لنز نرم: لنزهای تماسی نرم را می توان به جای عینک و به صورت دائمی استفاده کرد. چون لنزهای تماسی نرم روی سطح قرنیه وحرکت ندارند تبادل اکسیژن با سطح قرنیه نداشته و زیر سطح محیط کاملا مساعد برای رشد سریع میکروب وعفونت می باشد پس رعایت موارد بهداشتی در استفاده از لنزهای تماسی نرم و از جمله لنزهای cosmetic وزیبایی بسیار مهم بوده به محض بروز عوارض باید لنز تماسی نرم برداشته شود وسریعا به پزشک مراجعه نماید. اکثر عفونت های ناشی از لنز در اثر استفاده از لنزهای تماس نرم و در صورت عدم رعایت بهداشت بوجود می آید.
جراحی های عیوب انکساری :
روشهایی که برای برطرف کردن عیوب انکساری انجام می شود در قسمت های مختلفی از چشم و به روشهای مختلف قابل انجام است که در هر فردی وبا توجه به شرایط ویژه خود شخص قابل ارزیابی است قبل از هرچیز نکته ای که بیماران باید توجه کنند و قبلا نیز ذکر شد افراد با شماره های چشمی یکسان دارای شرایط مختلف چشمی از لحاظ ضخامت قرنیه انحنای قرنیه و اندازه زاویه عمق بافتی قدامی مختلف با یکدیگر می باشند پس توجه داشته باشید که روش جراحی مناسب برای یک فرد با یک شماره چشم ممکن است برای فرد دیگری با همان شماره چشم مناسب نباشد.بررسی بیماران برای مناسب بودن یا مناسب نبودن هرشخص برای عمل جراحی کاملا اختصاصی خود شخص می باشد وبیماران نباید خود را با فرد دیگری مقایسه نمایند.
برای هر بیمار معاینه اولیه ای صورت گرفته شماره چشم به صورت بدون قطره وبا قطره ارزیابی شده ( شبکیه چشم بیمار نیز بعد از ریختن قطره معاینه می گرددلازم به ذکر است که بعد از ریختن قطره به مدت حداکثر1 روز دید بیمار تارمی باشد که این حالت کاملا طبیعی است وبعد از 1 روز دید بیمار کاملا به حالت عادی برمی گردد). بعد از معاینه اولیه بیمار با توجه به شماره چشم نیاز به تست های خاصی برای بررسی وضعیت قرنیه از لحاظ ضخامت قرنیه و انحنا قرنیه و استحکام قرنیه و فشار چشم و نقشه قرنیه و تفاوت اندازه مردمک در تاریکی و... دارد که این اندازه گیریها به ترتیب برای بیمار انجام می گیرد.
روشهای جراحی عیوب انکساری :
اکثرروشهای جراحی عیوب انکساری با اصلاح انحنای قرنیه ( لایه شفاف جلوی چشم) باعث بهبود بینایی قرنیه می شوند. در درمان نزدیک بینی با انجام جراحی انحنای قرنیه و ضخامت قرنیه کاهش یافته و باعث تشکیل تصویر برروی پرده شبکیه می شود در آستیگماتیسم که انحنای قرنیه در یک جهت با جهات دیگر آن متفاوت است جراحی باعث اصلاح قرنیه در محور آستیگماتیسم می شود.
روش های شایع جراحی عیوب انکساری کدامند؟
Lasik:
لیزیک تلفیقی از جراحی میکروسکوپی ولیزر اگزایمر است که جهت اصلاح نردیک بینی آستیگماتیسم به کار می رود. با استفاده از یک وسیله تخصصی به نام میکروکراتوم یک لایه بسیار نازک از قرنیه به صورت فلپ برش داده شده سپس لیزر اگزایمر به سطح زیرین این لایه فلپ تابانده می شودو مجددا لایه فلپ در حمل اولیه خود قرار می گیرد.
در این روش مقداری از ضخامت قرنیه به علت برداشتن فلپ ومقداری از ضخامت قرنیه به علت اگزایمر لیزر از ضخامت اولیه قرنیه کم می شود. این لایه فلپ حکم پانسمان بوده وبیمار بعد از عمل درد چندانی ندارد و دید بیمار هم بلافاصله بعد از جراحی اصلاح می گردد ولی نسبت به روشهایPRK از ضخامت بافت قرنیه بیشتر کم می گردد.
Epi Lasik:
اپی لیزیک همانند PRK و lasek جزء اعمال سطحی قرنیه است و در این روش نسبت به روش Lasik از ضخامت بافت قرنیه کمتر کم شده واحتمال نازکی قرنیه در این روش بسیار کمتر از روش Lasik می باشد.
Lasek:
روش lasek نیز نوع تغییر یافته PRK می باشد. در روش lasek چشم پزشک از یک محلول الکی جهت برداشت لایه اپی تلیوم قرنیه استفاده می کند سپس لیزراگزاایمر برروی قرنیه تابیده می شود ومجددا لایه ای اپی تلیوم در محل اولیه قرار می گیرد. در پایان از یک لنز تماسی به عنوان باند اثر جهت تسریع در بهبود استفاده می شود. از این روش به جای لیزیک در بیمارانی که قطر قرنیه آنها نازک است استفاده می شود.
PRK:
در روش PRK لایه اپی تلیال قرنیه ( خارجی ترین لایه قرنیه) برداشته شود وبا استفاده از لیزر اگزایمر سطح قرنیه تراش داده می شود به این ترتیب عیوب انکساری اصلاح می شود. در واقع جراحی در شرایط استریل خارجی ترین لایه قرنیه را جدا می کند.
در درمان نزدیک بینی جراح لیزر را با یک الگوی دایره ای به قسمت مرکزی قرنیه می تاباند وباعث کاهش انحنای قرنیه می شود. توجه کنید در روش PRK به علت اینکه از ضخامت بافت قرنیه کمتر کم می شود در این روش احتمال نازکی قرنیه بسیار کمتر از روشهای Lasik می باشد ولی 2 تفاوت با روش Lasik نیز داشته وآن اینکه دید بیمار بعد از جراحی به مرور خوب می شود بعد از جراحی شخص دیگر نیازی به عینک خودش ندارد ولی تاری دید بعد از جراحی PRK کاملا طبیعی است تقریبا تا 6-4 ماه بیمار نیاز به استفاده های دقیق از قطره های خود دارد که طبق دستور به بیمار داده می شود. ودید بیمار ممکن است بعد از اتمام دوره قطره ها به صورت کامل بدست آید این حالت طبیعی در روش PRK می باشد.
استفاده از عینک افتابی بعد از جراحی در محیط های بیرون از خانه برای بیماران الزامیست.
لنز داخل چشمی:
لنز داخل چشمی برای افرادی که در حالت بالایی از عیوب انکساری داشته ( شماره های بالای چشمی) ویا قرنیه بسیار نازکی دارند و با جراحی قرنیه قابل اصلاح نمی باشند کاربرد دارد. چون با هر عمل لیزری قرنیه مقداری از ضخامت قرنیه شخص کاهش می یابد که براساس شماره چشم می باشد در شماره های بالای عیوب انکساری به خاطر خطر نازک شدگی قرنیه بعد از لیزر احتمال رفع عیوب انکساری با روشهای لیزری وجود ندارد در این موارد از روش های جایگزین دیگر کاشت لنزهای داخل چشمی استفاده می شود. این لنزها در قمست های مختلف چشم قرار داده می شود. دو نوع لنزی که امروزه کاربرد بیشتری دارند:
لنز Artisan (آرتیزان) و لنز ICL می باشند که اولی در داخل اتاق قدامی برروی عنبیه ( رنگی چشم) قرار می گیرد ولنز ICL در اتاق خلفی و برروی عدسی طبیعی بیمار قرار داده می شود. برای بررسی اینکه ایا بیمار برای این روشها مناسب است یا نه نیاز به بررسی تست های خاصی از چشم می باشد که مرحله به مرحله صورت می گیرد.
چه روشی مناسب تر است؟
مناسب ترین روش اصلاح عیوب انکساری بستگی به نوع زندگی شغل بیمار و وضعیت چشمان بیمار دارد وبا توجه به شرایط خود بیمار جهت انتخاب بهترین روش درمانی با چشم پزشک مشورت کنید.
معیارهای داوطلب مناسب جهت جراحی عیوب انکساری کدامند؟
1- علاقه به کاهش وابستگی به عینک و لنز تماسی
2- عدم ابتلا به بیماری چشمی دیگر
3- شرط سنی
4- عدم ابتلا به بیمارهای خاصی زیر:
بیماری ms ( مولتین اسکلروزیس) شوگرن- انواع واسکولیت ها- منسوخ شوئن لاین پورپورا بیماری های روماتیسمی
دارا بودن شرایط مناسب جراحی عیوب انکساری که بعد از معاینات وتست های لازم مشخص خواهد شد.
نکته مهم:
جراحی های لیزری قرنیه نمی تواند از پیشرفت فرآیند پیر چشمی جلوگیری کند.